رفلکسولوژی

رفلکسولوژی و بیماری های پوستی(تیرگی پوست)

رفلکسولوژی و بیماری های پوستی(تیرگی پوست)

 

موضوع : پوست ،کلوآسما(تیرگی پوست)

مطالعه انجام شده :کشور چین

موسسه :بیمارستان کالج زبان پکن

نقل قول : Goa.Z

درمان کلوآسما با ترکیب ماساژ صورت و پا – سال ۱۹۹۶-کشور چین

گزارش سمپوزیوم بازتاب شناسی – پکن-انجمن بازتاب شناسی چین-صفحات ۸۰-۸۲

خلاصه :

۱۲ بیمار ۲۵-۴۰ سال با سابقه کلوآسما به مدت ۱-۱۲ سال ،به مدت ۲۰ دقیقه تحت درمان رفلکسولوژی پا و ماساژ صورت قرار گرفتند.ضایعه در ۸ مورد پس از ۱۰-۳۰ جلسه از بین رفته و پوستشان به حالت طبیعی برگشت.در ۳ مورد رنگدانه پوست ، روشن شده بود و آن ناحیه تا حدودی به حالت طبیعی برگشت.اما هنوز هم محسوس بود.درر یک مورد ضایعه تغییر نکرد اما پس از ده جلسه کم کم درمان شد .پس از ۳۰ جلسه ضایعه روی پیشانی از بین رفت و روی گونه ها تقریبا به حالت عادی بازگشت.

۹ ماه پس از توقف جلسات ،علامت عود یا بازگشت بیماری در بیماران به هیچ عنوان مشاهده نشد.

نتیجه : رفلکسولوژی پا در درمان تیرگی پوست موثر نشان داده شد.

منبع : American Academy of Reflexology

بازتاب شناسی پا بر شدت درد زایمان زنان نخست زا

بازتاب شناسی پا بر شدت درد زایمان زنان نخست زا

مطالعه انجام شده توسط : سهیلا مقیمی ،زهرا مهدی زاده،مهناز شوقی،گلنوش احمدی

۱-دانشگاه آزاد اسلامی،واحد کرج،گروه مامایی

۲-دانشگاه آزاد اسلامی،واحد کرج،گروه پرستاری

چکیده سابقه و هدف:

در سالهای اخیر به استفاده از بازتابشناسی به عنوان یکی از روشهای غیردارویـی تسـکین درد در مراقبتهای مامایی توجه شده است. لذا تحقیق فوق با هدف تعیین تاثیر بازتابشناسی پا بـر شـدت درد و طـول مراحل زایمان در زنان نخست زا انجام شد. مواد و روشها: این پژوهش یک مطالعه کارآزمایی بالینی بوده که بر روی ۸۰ زائوی شکم اول مراجعـه کننـده بـه زایشگاههای شهر کرج با حاملگی کم خطر، که به روش تصادفی به دو گروه مداخله (بازتابشناسـی پـا بـه مـدت ۴۰ دقیقه) و گروه کنترل تقسیم شده بودند، انجام گرفت. ارزیابی شدت درد در مرحله اول، بلافاصله پس از اتمام مداخله و همچنین نیم، یک و دو ساعت پس از آن در دو گروه با استفاده از خط کش درد مک گیل انجام گردیـد. طـول مـدت مراحل زایمانی در هر دو گروه ثبت شد.

مقدمه: زایمان یکی از وقایع مهم زندگی است کـه یـک زن آن را تجربه میکند و خاطره آن برای همیشه در ذهـن او مـی مانـد. ترس از درد زایمان از مهمتـرین علـتهـای امتنـاع زنـان در جهان از زایمان طبیعی است. یکـی از عوامـل رایـج تـرس و اضطراب عدم آگاهی و یـا داشـتن اطلاعـات غلـط در مـورد زایمــان اســت [۱]. درد شــدید زایمــان ممکــن اســت عــدم تعادلهای هیجانی طولانی مدت را ایجاد نموده، سلامت روانی مادر را مختل نماید و در نتیجه تاثیر نامطلوبی بر روی روابـط مادر و نوزاد داشته باشد [۲]. به همین دلیل کنتـرل مـوثر درد زایمان همانند دیگر دردهـای حـاد، موضـوع مهـم جامعـه و بهداشت میباشد [۳]. لذا در تخفیـف دردهـای زایمـانی بایـد اهدافی در نظر گرفته شود به طوری که بهتر اسـت هوشـیاری مادر را مختل ننماید تا امکان همکاری وی فراهم گردد، آثـار سوئی برای جنین نداشته باشد و جریان خون رحمی جفتی را مختل نکند [۲]. برای کاهش درد زایمان روشهـای مختلفـی وجود دارند که به دو دسـته کلـی روشهـای دارویـی و غیـر دارویی تقسیم میشوند [۴]. اقدامات غیردارویـی کـاهش درد زایمان، اغلب ساده و ارزان هستند و میتوانند به عنوان درمان جایگزین یا درمان فرعی همراه با داروها اسـتفاده شـوند. در روشهای غیر دارویـی خـود زن تصـمیم گیرنـده اسـت. لـذا احساس قوی بـودن و کنتـرل داشـتن بـر خـود در او ایجـاد میگردد کـه در پـیشرفـت لیبـر مـوثر اسـت [۵]. از جملـه روشهای غیر دارویی کاهش درد میتوان به رفلکسولوژی یا بازتابشناسی اشاره نمود. در این روش مداخله گر بـا کـاربرد فشار در نقاط بازتابی کف پا و گاهی اوقات در کف دست کـه مطابق با هر قسمتی از بدن میباشند باعث برگردانـدن تعـادل در سرتا سر بدن و ارتقاء آرامش میشـود. فـرر اظهـار مینماید که چنین فشاری در کف پا بر پاسـخهـای روانـی در افـراد تـأثیر گذاشـته و باعـث آرامـش و تمـدد اعصـاب در ارگانهای مختلف بدن میشود . در طی زایمان میتـوان از تحریـک نقـاط مربـوط بـه هیپـوفیز، هیپوتـالاموس، شـبکه خورشیدی و مراکز مربوط به رحم و ضمائم برای کاهش درد، اضطراب و اسـترس سـود بـرد [۷]. بازتـابشناسـی در طـی بارداری به منظور برطرف نمودن تهوع، استفراغ، یبوسـت، ادم، خسـتگی، سـردرد و تسـهیل شـیردهی اسـتفاده شـده اسـت مک نیل و همکـاران بـه ایـن نتیجـه رسـیدند کـه بازتابشناسی در کاهش درد زایمان و کوتاه شدن طـول لیبـر موثر است ولی تاثیری بر پیامدهای بارداری همچون آپگـار و نوع زایمان ندارد. همچنین مک ویکار و همکاران به این نتیجه رسیدند که از بازتابشناسی میتوان در کاهش اضطراب در دوران بارداری استفاده نمود . با توجه به تحقیقات ناکافی در زمینه تاثیر بازتابشناسـی بر شدت درد و طول مراحل زایمان و بالا بودن آمار سـزارین انتخابی با تمایل مادران بدون منع طبی در ایران، تصمیم گرفته شد تا پژوهشی با هدف تعیین تاثیر بازتابشناسی پا بر شدت درد و طــول مــدت مراحــل زایمــان در زنــان نخســت زای مراجعه کننده به زایشگاههای شهر کرج در سال ۱۳۹۰ انجـام شود.

مواد و روشها نوع مطالعه:

پژوهش حاضر یک کارآزمایی بـالینی بـا دو گــروه آزمــون و کنتــرل مــیباشــد. نمونــه گیــری از تــاریخ . ۱۳۹۰/۳/۱۸ الی ۱۳۹۰/۶/۱۸ انجام شد.

جامعه آماری و نحوه انتخاب آزمودنیها:

جامعه پژوهش شامل کلیـه خـانمهـای بـاردار شـکم اول مراجعـه کننـده بـه بیمارستانهای البرز و باهنر شهرکرج بودند که معیارهای ورود به مطالعه حاضر را داشتند. این معیارها شامل زنان نخست زای دارای حاملگی ترم تک قلو با نمایش سفالیک بوده که در فاز فعال زایمان (دیلاتاسیون ۳-۴ سانتیمتر) قرار داشـته و فاقـد هر گونه مشکل طبی و یا عوارض بارداری خـاص بـوده و از هیچ نوع دارو و یا روش بی دردی و بـی حسـی و القـای لیبـر استفاده نکرده بودند. همچنین ایـن زنـان بـدون بیمـاریهـای روانی و اضطرابی بر اساس پرسشنامه هـای بـک و اضـطراب شخصیتی اسـپیلبرگر بودنـد و از نظـر دیـداری نیـز مشـکلی نداشتند. معیارهای خروج از پژوهش حاضر شامل عدم تمایل مادر به ورود یا ادامه شرکت در مطالعه، سابقه سقط و بروز هر گونه مشکل حادث شده در طی مطالعه (مانند پـرولاپس بنـد ناف، دکولمان و…) بود. روش نمونه گیری به صورت مسـتمر و با گمارش تصادفی در دو گروه مداخله و کنترل بود و این کار تا زمانی که تعداد نمونه های مورد نظـر فـراهم گردیـد، ادامـه یافت. تعداد نمونه ها بـا ضـریب اطمینـان ۹۵ درصـد و تـوان آزمون ۹۰ درصد برای هر گروه ۳۲ نفر به دسـت آمـد کـه بـا احتساب ریزش در حـین مطالعـه بـه ۴۰ نفـر در هـر گـروه افزایش یافت

ابزار گـردآوری اطلاعـات:

در ایـن پـژوهش گـردآوری داده ها از طریق مشاهده و معاینه با استفاده از پرسشنامه سـه قسمتی انجام شده است. بخـش اول پرسـشنامـه مربـوط بـه خصوصیات فردی- باروری شـامل سـن، میـزان تحصـیلات، شغل، وضعیت اقتصادی و سن حاملگی زنان میباشد که جهت بررسی همگن بودن گروههای مداخله و کنترل طراحـی شـده است. بخش دوم پرسشنامه مربوط به طول مدت مرحلـه اول و دوم و سوم زایمان میباشد. بخش سوم پرسشنامه خطکش اندازهگیری درد مک گیل میباشد که توسـط واحـدهای مـورد پژوهش در زمانهای مورد نظر علامت زده مـیشـد. مقیـاس خطی سنجش درد مک گیل از پرسشنامه های استاندارد معتبر میباشد که در پژوهشهای داخل و خارج کشـور بـه میـزان وسیعی به کار رفته انـد و از روایـی و پایـایی لازم برخـوردار میباشد

روش کار:

مطالعه بعد از اخذ مجـوز از کمیتـه اخـلاق در پژوهشهای پزشکی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج-ایران و دریافت کد اخلاقی و همچنین گـرفتن رضـایتنامـه کتبـی از تمامی شرکت کنندگان در پژوهش آغاز شد. پژوهشگر در ابتدا در مورد تکنیک انجام کار و استفاده از خطکش درد مک گیل، به هر گروه به طـور مجـزا توضـیحات کامل را ارائه نمـود. در اتـاق لیبـر زایـشگـاههـای مـذکور، جداسازی واحدهای پژوهش (تا حد امکان) صورت گرفتـه و در تمامی مراحل مطالعه تا زمان اتمام زایمان هر فرد، ارتبـاط عاطفی، کلامی و غیر کلامی لازم و حمایت روحی بین زائـو و پژوهشگر برقرار شد. قبـل از هـر گونـه مداخلـه اطلاعـات فردی- باروری واحدهای مورد پژوهش سوال شـد و شـدت درد در ابتدای دیلاتاسیون ۳-۴ سانتیمتر (ابتـدای فـاز فعـال زایمان) با استفاده از خطکش بیـان درد مـک گیـل در هـر دو گروه اندازهگیری شد. پس از آغشته نمودن کف پـا بـا روغـن آفتابگردان، مداخله در گروه بازتابشناسی به صورت ماساژ ملایم تمام کف پا (تکنیکهای آرامسازی که باعث شل شـدن و آمادگی پا برای انجام تکنیکهای اختصاصی رفلکسـولوژی میگردند) و سپس اعمال فشار ثابت یا دورانـی نقـاط شـبکه خورشیدی، هیپوفیز و رحمی به مدت ۴۰ دقیقه (۲۰ دقیقـه در هر پا) به وسیله پژوهشگر آموزش دیده توسط فرد متخصص طب سوزنی و صاحب نظر در بازتابشناسی انجام شـد. بـرای گروه کنترل نیز مراقبتهای روتین بخـش و ماسـاژ در نقـاط دیگری در پا انجام شد. تمام مراقبتهای جـاری بخـش نیـز، جهت گروه بازتابشناسی اجرا شد. اگر کف پا به سه قسـمت مساوی تقسیم شود، نقطه شبکه خورشیدی در مرز یک سـوم فوقانی و میانی کـف پـا (در امتـداد انگشـت دوم و سـوم در قسمتی که چین پا در هنگام خم شدن کف پا تشکیل میگردد) قرار گرفته است. نقطه هیپوفیز نیز در وسط شست پا واقع شده است و نقطه رحمی در ناحیه فرو رفته بین قوزک داخلی پـا و پاشنه پا قرار دارد. ارزیابی شدت درد به طور مجدد بلافاصـله پس از اتمام مداخله و همچنین نیم، یک و دو ساعت پـس از مداخله در دو گروه با استفاده از خط کش درد مک گیل انجـام شد. طول مدت مراحل اول و دوم و سـوم زایمـان در هـر دو گروه ثبت شد

روشهای آماری:

داده ها بـه صـورت میـانگین (انحـراف معیار) و فراوانی (درصد) به ترتیـب بـرای متغیرهـای کمـی و کیفی گزارش شدند. نرمال بودن توزیع داده هـا کـه بـه عنـوان پیش فرضی استفاده از آزمونهای پارامتری را فراهم مـیکنـد، توسط آزمون یک نمونهای کولموگروف- اسـمیرنف و شـواهد توصیفی نظیر شاخصهای کجی و کشیدگی بررسی شد. بـرای مقایسه اختلاف میانگین نمره شدت درد قبل و بعد از مداخلـه بین دو گروه و طول مـدت لیبـر در دو گـروه از آزمـون تـی مستقل و جهت مقایسه اخـتلاف میـانگین شـدت درد در هـر گروه از آزمون تی زوجی استفاده گردید. برای همه آزمون هـا سطح معنیداری ۰۵/۰ در نظر گرفته شد و داده ها بـا اسـتفاده از نرم افزار آماری SPSS نسخه ۱۳ تجزیه و تحلیل شدند.

نتیجه:

در مطالعه حاضر یافته ها در رابطه بـا شـدت درد زایمـان نشان داد که بازتابشناسی میتواند به طور چشمگیری شـدت درد مادر را کاهش دهد. در مطالعه میرزایی و همکاران کـه در ارتباط با بررسی تاثیر بازتابشناسی بـر شـدت درد و مـدت لیبر انجام شده بود، نتایج نشان داد بازتابشناسی نـه تنهـا در گروه مورد سبب کاهش معنـی داری در میـزان درد نسـبت بـه گروه کنترل شده بود بلکه در این گروه نیز میزان درد در طول لیبر نسبت به قبل از بازتابشناسـی کـاهش یافتـه بـود . نتایج مطالعه دولتیان و همکاران در ارتبـاط بـا بررسـی تـاثیر بازتابشناسی بر شدت درد و مدت لیبر زنان نخست زا حـاکی از آن بود که شدت درد در طول لیبر در گروه بازتـابشناسـی کمتر از دو گروه حمایت و مراقبت روتین بوده است که همگی با نتایج مطالعه حاضر همخوانی دارد. سـاموئل و ابنـزر نشان دادند که بازتابشناسی هم تحمل درد و هم آسـتانه درد را در داوطلبینی که در معرض درد حاد بودند، افزایش میدهد. در مطالعه برینگ لیزبرگ بـا عنـوان زایمـان آسـان بـا بازتابشناسی، اکثریت مادران (۷۱/۸۹ درصد) بیان کردند کـه بازتابشناسی در کاهش درد زایمان مـوثر بـوده اسـت. ولی در مطالع های که توسط مک نیل در رابطه با کـاهش درد و بازتابشناسی انجام شد، نشان داد که تنها تفاوت معنی دار بین دو گروه مورد و شاهد، استفاده کمتر از گاز انتونوکس در گروه بازتابشناسی بـود .طبـق نظریـه “کنتـرل راه ورودی” بازتابشناسی میتواند ایمپالسهای درد را نیز سـاپرس کنـد. این عمل مشابه تأثیر هر نوع لمـسدرمـانی مـیباشـد، چـون مشخص شده است که ایمپـالسهـای لمـس قبـل از رسـیدن ایمپالسهای درد به مغز میرسـند، بنـابراین راه ورودی درک درد را مسدود می نمایند. تحریک پا باعث فعالیت سیستم عصبی پاراسمپاتیک میشود و مکانیسـم کنتـرل راه ورودی و تحریک بیدردی را فعال میکند. بسیاری از پایانه های عصبی در پاها زمانی که تحریک میگردند باعث آزاد شدن اندورفین و سایر مواد شیمیایی داخلی میشوند. بـه عـلاوه شـبکه هـای عصبی بزرگی برای سیسـتم لنفـی در دسـتهـا و پاهـا واقـع شده اند و نیروهای فشارنده در این مناطق حرکـت لنفاتیـک را تحریک می نمایند. یافته ها در رابطه با طول مدت لیبر نشان داد که طول مدت لیبر در گروه مداخله کمتر بوده است. دولتیان و همکاران بیـان نمودند که طول مدت لیبر در گروه بازتابشناسی کمتـر از دو گروه حمایت و مراقبت روتین بوده است. در حـالی کـه مطالعه میرزایی و همکاران بیانگر عدم تفاوت معنیدار در طول مدت لیبر در دو گروه بازتابشناسی و کنترل مـیباشـد. شاید یکی از دلایل این تفاوت را بتـوان در مـدت زمـان کـم انجام مداخله بازتابشناسی (ده دقیقه) در مطالعـه میرزایـی و همکاران در مقایسـه بـا مطالعـه حاضـر دانسـت. مـک نیـل و همکاران، بیان نمودنـد کـه در طـول مـدت لیبـر در دو گـروه بازتابشناسی و کنترل تفاوت آماری معنی داری وجود نداشت ولی در گروه بازتابشناسی، افرادی که چهار نوبت یا بیشتـر بازتابشناسی را دریافت نمودند (۶۰ دقیقه) طول مـدت لیبـر در آنها کوتاهتر از گروه کنترل بود. طبـق بررسـی هـای انجام شده ترس و اضطراب باعث افزایش ترشـح آدرنـالین و نورآدرنالین شده که بر خلاف اکسیتوسین عمل میکنند. همین امر باعث اختلال در انقباضات رحمی شده و طولانی شدن لیبر را به همراه دارد. بازتابشناسی با کاهش میزان آدرنالین و نورآدرنـالین و افـزایش انـدورفین و اکسـیتوسـین باعـث انقباضات منظم رحم شده و همین امر میتواند در کوتاه شـدن طول مدت لیبر موثر باشد. از محـدودیتهـای پـژوهش حاضر میتوان به آستانه تفاوت درد در بیماران مختلف اشـاره کرد که برای حل این مشکل از نمونه گیـری تصـادفی اسـتفاده شد. همچنین دستکاریهای مکرر مامـایی در زایـشگـاههـا ممکن است در بروز دردهای مضـاعف و اخـتلال در پروسـه نقش داشته باشد که البته با توجه به شرایط مشابه بـرای تمـام واحدهای مورد پژوهش در دو گروه به نظر میرسد ایـن امـر خدشه ای در تحقیق ایجاد نکرده باشد. بر اساس یافته هـای ایـن پـژوهش بـه نظـر مـیرسـد کـه بازتابشناسی باعث کاهش شدت درد زایمان و کوتـاه شـدن مدت لیبر میشود. بنابراین با توجه به بالا بودن آمار سـزارین در کشورمان که بیشتر به علت ترس از درد زایمان است، بـا به کارگیری بازتابشناسی که یـک روش آسـان، ارزان و غیـر تهاجمی برای کاهش درد زایمان است، میتـوان گـامی مـوثر جهت کاهش سزارین به علت ترس از درد برداشت. این روش ساده بوده و احتیاج به نیروی تخصصی ندارد و با آموزش بـه نیروهای مامایی میتوان به یکی از اهداف مهم مامـایی دسـت یافت.

بررسی تأثیر رفلکسولوژی بر شدت علایم سندرم پیش از قاعدگی

بررسی تأثیر رفلکسولوژی بر شدت علایم سندرم پیش از قاعدگی

 

۱ ساره عبداللهی فرد *۲ ماهرخ دولتیان. ۳ ، دکتر رضا حشمت ، ۴ ، دکتر حمید علوی مجد

کارشناس ارشد مامایی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی جهرم
کارشناس ارشد مامایی، عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی
. متخصص طب سوزنی، تهران
دانشیار، دکترای تخصصی آمار حیاتی، گروه آمار زیستیی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی

چکیده سابقه و هدف:

سندرم پیش از قاعدگی مجموعه ای از علایم فیزیکی، روانی و رفتاری با شدت متفاوت است که باعث به وجـود آمـدن اختلال در روابط فردی و اجتماعی میشود و یکی از شایعترین اختلالات سنین باروری است. رفلکسولوژی یا بازتاب درمانی بـه عنـوان یکی از روشهای غیر دارویی پیشگیری و درمان سندرم پیش از قاعدگی، یک روش قدیمی و غیر تهاجمی است که تحقیقـات کـافی در زمینه تأثیر آن بر علایم سندرم پیش از قاعدگی وجود ندارد. این تحقیق به منظور تعیین تأثیر رفلکسولوژی پا بر علایم سندرم پیش از قاعدگی در دانشجویان ساکن خوابگاههای دانشگاه جهرم در سال ۱۳۹۰- ۹۱ انجام گرفت

. مواد و روشها: این مطالعه یک کارآزمایی بالینی دو گروهی یک سوکور بود که در آن ۹۰ دانشجوی مبتلا به سندرم پیش از قاعدگی و ساکن خوابگاه دانشگاه جهرم، به طور تصادفی در دو گروه رفلکسولوژی پا و کنترل قرار گرفتند. رفلکسولوژی پا به مدت ۱۵ دقیقه روی هر پا (مجموعاً ۳۰ دقیقه)، یک بار در روز، به مدت ۱۰ روز قبل از شروع سیکل خونریزی ماهانه انجام شد و تا زمان پریود ادامه داشت و پژوهشگر تا زمان اتمام سیکل قاعدگی نمونه ها را تحت نظر داشت. در گروه کنترل نیز ماساژ ملایم و بی تأثیری به پا داده شد. شـدت علایم سندرم پیش از قاعدگی در سیکل قبل از مداخله و سیکل مداخله توسط آزمودنیها ثبت گردید. ابزار جمع آوری اطلاعـات شـامل فرم تشخیص موقت سندرم پیش از قاعدگی، فرم ثبت وضعیت روزانه و آزمون افسـردگی بـک بـود. تغییـرات داخـل گـروه بـا آزمـون ویلکاکسون و بین گروهها با آزمون من ویتنی تجزیه و تحلیل شد

مقدمه:

سندرم پیش از قاعدگی یکی از شایعترین اخـتلالات سـنین باروری است که به درجات مختلف در ۸۵-۹۰ درصـد از زنـان در سنین باروری دیده میشود. این اختلالات، گروهـی از تغییرات جسمی– خلقی و رفتاری است که به طور مـنظم و دورهای در ارتباط با فـاز لوتئـال سـیکل قاعـدگی و در اغلـب سیکلها اتفاق میافتد. علایم این سندرم شامل: خستگی، تحریک پذیری، ادم، اضطراب، تنش، دردنـاک شـدن پسـتانها، تغییر خلق، افسردگی، آکنه، افزایش اشتها، گریه های بی مـورد، ســردرد، فراموشــی، علایــم گوارشــی، اشــکال در تمرکــز،گرگرفتگی، نفخ شکم، ادم اندامها و سرگیجه میباشد. ایـن اخـتلال مـیتوانـد موجـب اخـتلال در روابـط زناشـویی، مشکلات مـادر و فرزنـدی، انـزوای اجتمـاعی، کـاهش توجـه، افـزایش شـکایات بیماریهـای روان تنـی و حتـی خودکشـی و مشکلات قانونی شود. اگرچه سندرم پیش از قاعـدگی به عنوان یکی از شایعترین بیماریهای دنیا شناخته شده است، اما شیوع واقعی آن به سختی به دست میآید و علت اصلی آن اختلاف وسیعی است کـه در تعـاریف و معیارهـای تشخیصـی وجـود دارد. تحقیقـات مختلــف شـیوع سـندرم پـیش از قاعدگی را بین ۵۴ تا ۹۰ درصد گزارش نمودهانـد. علت واقعی سندرم پیش از قاعـدگی تقریبـاً ناشـناخته اسـت. دانشـمندان عوامـل زیـادی را در ایجـاد ایـن سـندرم دخیـل میدانند و تلاشهای زیادی جهت درمان ایـن سـندرم صـورت گرفته است. هدف کلی از درمان سندرم پیش از قاعدگی، کنترل علائم به اندازه کافی است به طوری که بیمـار بتوانـد در تمـام مراحـل سیکل قاعدگی عملکرد مناسبی داشته باشد. در رابطه با سندرم پیش از قاعدگی، هیچ درمان واحدی که مورد توجـه همگان باشد وجود ندارد. رویکرد درمانی بر این اسـت کـه در ابتدا همه بیماران مبتلا به سندرم پیش از قاعدگی، باید بـا درمانهای غیر دارویی و کم عارضه پیگیری شـوند و درمانهـای دارویی باید برای بیمارانی که علیرغم درمانهای غیـر دارویـی علائمشان مقاوم و پایدار است، به کار گرفته شود. در ایـن راستا روشهای درمانی شامل: دارو درمانی، جراحی و درمانهای غیر دارویی و جایگزین و طب مکمل پیشنهاد شـده اسـت. بـا توجه به اثرات جانبی درمانهای دارویی و جراحـی، اسـتفاده از درمانهای غیر دارویی و طب مکمل در زنان مبتلا، بیشتر مورد توجه محققین قرار گرفته است. امروزه طـب مکمـل یکی از شایعترین روشهای درمان هر نوع بیماری است، چرا که علاوه بر مقرون به صرفه بودن، عوارض جانبی کمتـری نسـبت بـه داروهـای شـیمیایی دارد. یکـی از روشـهای غیـر دارویـی پیشــگیری و درمــان ســندرم پــیش از قاعــدگی اســتفاده از رفلکسولوژی یا بازتاب درمانی است. رفلکسولوژی یا بازتاب درمانی شاخهای از طب مکمل، کلنگر و یک روش قدیمی، ملایم، ارزان و غیر تهاجمی است، و شامل ماســاژ نقــاط رفلکســی در دســتها و پاهــا اســت. رفلکسولوژی بر این اساس پایه ریزی شده که نقاط بازتـابی بـر روی کف دستها و پاها وجود دارند که بـا هـر قسـمت بـدن اعـم از عضله، عصب، غده و استخوان مطابقت دارند. به عبـارت دیگـر پاها نماینده و نمایانگر نقشهای از کل بدن هستند، یعنی تمـام اعضا و قسمتهای مختلف بدن روی آنها منعکس شده و نظم و ترتیب قرارگیری بخشهای بدن روی کف پاها دقیقاً مشابه نظم و ترتیب قرارگیری آنها در بدن است. این بازتابهـا را مـیتـوان روی کف پا، انگشتان و در طول کناره داخلی و خارجی پا پیدا کــرد. رفلکســولوژی جهــت درمــان انــواع مشــکلات فیزیولوژیک نظیر تهوع و استفراغ، افـزایش کیفیـت زنـدگی و همچنین کاهش افسردگی، خستگی، و اضطراب زنان میانسـال و زنان سـنین بـاروری اسـتفاده شـده اسـت. رفلکسولوژی همچنین باعث کاهش شـدت درد زایمـان و نیـز کاهش اضطراب زنان نخست زا هنگام زایمان و کـاهش شـدت درد پس از سزارین و کاهش شدت یبوست در زنان باردار شده اسـت. چگـونگی عملکـرد رفلکسـولوژی هنـوز در هاله ای از ابهام قرار دارد اما برخی تئوریهای مطـرح در مـورد مکانیسم تأثیر رفلکسـولوژی شـامل: تئـوری کنتـرل دروازه ای درد، تئــوری ایمپــالس عصــبی، افــزایش ترشــح انــدورفین و انکفالین و در نتیجـه کنتـرل درد، بهبـود جریـان لنفاتیـک و تقویت سیستم ایمنی، بهبود جریان عصبی و گـردش خـون و دفع سموم از بدن در نتیجه بهبود جریان خون میباشـد. برخی مطالعات انجـام شـده بـا هـدف تعیـین اثـر رفلکسولوژی بر روی مشکلات زنـان سـنین بـاروری بـا نتـایج مثبتی همراه بوده است. اما با توجه به عـدم وجـود تحقیقـات کافی در زمینه اثربخشی رفلکسولوژی بر شدت علایم سـندرم پیش از قاعدگی و با توجه بـه شـیوع بـالای سـندرم پـیش از قاعدگی، عوارض جانبی و هزینه بر بودن روشـهای دارویـی و از طرفی گرایش روزافزون به طب مکمل و جایگزین، این تحقیق جهت بررسی راهکاری عملی جهت کنترل شدت علایم سندرم پــیش از قاعــدگی بــه روش غیردارویــی، بــه تعیــین تــأثیر رفلکســولوژی پــا بــر شــدت ســندرم پــیش از قاعــدگی در دانشــجویان ســاکن خوابگاههــای دانشــگاه جهــرم در ســال ۱۳۹۰-۹۱ پرداخت.

مواد و روشها:

پـژوهش حاضـر یـک مطالعـه از نـوع کارآزمـایی بـالینی دو گروهی بود که پس از تصـویب طـرح و تأییـد کمیتـه اخـلاق دانشگاه علـوم پزشـکی و خـدمات بهداشـتی-درمـانی شـهید بهشتی در مرکز کارآزماییهای بـالینی وزارت بهداشـت بـا کـد IRCT138811103226N1 ثبت گردید. این پژوهش به مـدت ۶ ماه از آبان ماه ۱۳۹۰ تا فروردین ۱۳۹۱در کلیه بلـوکهـای خوابگاه دخترانه دانشگاه جهرم انجام گرفت. تعداد نمونه بـا در نظر گرفتن ۱۰% ریـزش نمونـه در هـر گـروه ۴۵ نفـر بـرآورد گردید. معیارهای ورود به مطالعه شامل: نژاد ایرانی، گروه سنی ۱۸ تـا ۳۵ سـال، شـاخص تـوده بـدنی طبیعـی(۲۶-۸/۱۹)، قاعدگیهای مرتب (فواصل قاعدگی با طول ۲۱-۳۵ روز)، عـدم مصرف سیگار و الکل، عدم مصرف قرص ضد بارداری، داروهای ضد تشنج، ضد افسردگی و ویتـامینهـا طـی ۳ مـاه گذشـته، نداشتن سابقه بیماریهای روانی و جسمی زمین های، عدم رخداد حادثه در ۶ ماه گذشته، اخذ نمره ۰-۹ در تست افسردگی بک و تشخیص سندرم پیش از قاعدگی با استفاده از فرم تشخیص موقت سـندرم بـود همچنـین عـدم مصـرف مسـکن، داروی گیاهی و عدم ورزش منظم و نیز عدم عمل جراحـی در طی ۶ ماه قبل و در طول مطالعه نیز لحاظ گردیـد. معیارهـای خروج از مطالعه شامل عدم همکاری بیمار، مصـرف ویتـامین، وقوع شوک و حادثه ناگوار مانند عمل جراحی، و یا فوت یکـی از فامیل درجه یک (پدر، مادر) بود. روش نمونه گیـری در ایـن مطالعه در وهله اول به صورت نمونه گیری مبتنی بر هدف بـود و سپس انتخاب افراد به گروهها به صورت تصادفی با اسـتفاده از نرم افزار Random Allocation انجام شد. نحوه نمونه گیـری به این صورت بود که پژوهشگر بعد از مراجعه به خوابگاههـای دخترانه دانشگاه جهـرم، در مرحلـه اول پرسشـنامه ای حـاوی معیارهای ورود در اختیار دانشجویان قرار داد. در صـورتی کـه دانشجویان شرایط ورود به مطالعه را داشـتند، فـرم تشـخیص موقت سندرم پیش از قاعدگی ارائه و جمـع آوری مـیشـد. بـا وجود حداقل ۵ علامت از علائم موجود، تست افسـردگی بـک در اختیار آنها قرار داده میشد. در صورتی که افراد بـر اسـاس امتیاز حاصل طبیعی و غیـر افسـرده بودنـد، بـه عنـوان واحـد پژوهش انتخاب میشدند و جهـت شـرکت در مطالعـه از آنهـا رضایتنامه کتبی اخـذ مـیشـد. سـپس پرسشـنامه اطلاعـات دموگرافیک توسط نمونهها تکمیل میشـد. سـپس فـرم ثبـت وضعیت روزانه علائم برای دو سیکل متـوالی توسـط نمونـه هـا تکمیل میشد. در صورت خوددرمانی نمونه ها از مطالعه خـارج میشدند فرم ثبت روزانه شامل ۲۰ علامت از علائـم سـندرم پـیش از قاعدگی است که برگرفته از معیارهای DSM IV شامل: تنش، دمدمی مزاجی، تحریک پذیری، اضطراب، افسردگی، خسـتگی، سردرد، فراموشکاری، تپش قلب، کاهش میل جنسی، افـزایش اشتها، میل به خودکشی، ورم اندامها، دردناک شـدن پسـتانها، اختلال خواب، میل به خوردن شیرینی جات، نفخ شـکم، عـدم تمرکز حواس، گریه های بی مورد و ناسازگاری است. افرادی که در دو سـیکل حـداقل ۵ علامـت از علایـم را از ۷ روز قبـل از شروع قاعدگی و حداکثر تا ۴ روز اول قاعدگی داشته و در بقیه سیکل بدون علامت باشند، مبـتلا بـه بیمـاری تشـخیص داده میشوند. واحدهای پژوهش شدت علایم روزانه را با درجه شدت ندارم تا شدید (۰ تا ۳) در فرم مذکور علامت مـیزدنـد. ابزار گردآوری داده هـا در ایـن پـژوهش پرسشـنامه و تـرازوی عقربـهای اسـتاندارد و متـر فلـزی بـود. جهـت تعیـین اعتبـار پرسشنامه ها، از روش اعتبار محتوا استفاده شد. بـدین ترتیـب که بعد از تنظیم بر اساس کتـب و مقـالات و مطالعـات سـایر پژوهشــگران، نظــرات اصــلاحی متخصصــین مامــایی، زنــان، روانپزشکی، روانشناسی، رفلکسولوژی و طب سوزنی و پنج نفـر از افراد جامعه پژوهش، دریافـت و اعمـال شـد. جهـت تعیـین انتخاب نقاط صحیح برای انجام رفلکسـولوژی و نحـوه صـحیح اعمال فشار بر این مناطق، از اعتبار همزمان استفاده شـد؛ بـه این ترتیب که روش انجـام کـار مـورد تأییـد متخصـص طـب سوزنی و صاحب نظر در رفلکسولوژی قرار گرفت. همچنـین از ترازوی نوع سکا ساخت کشور آلمان و از متر فلزی غیـر قابـل ارتجاع نوع لایکا و ساخت کشـور ایتالیـا اسـتفاده شـد. بـرای بررسی پایایی پرسشنامه ها نیز از روش آلفای کرونباخ استفاده شد. بدین ترتیب که پرسشنامه هـا در اختیـار ده نفـر از افـراد جامعه پژوهش قرار گرفـت و سـپس ضـریب آلفـای کرونبـاخ محاسبه و ۸۰% به دست آمد. جهت تعیین پایـایی فـرم ثبـت وضعیت روزانه از آزمون مجـدد اسـتفاده شـد. بـه طـوری کـه پژوهشگر این فرم را در اختیار ۱۵ نفر از افراد جامعه پـژوهش قرار داد تا علامت بزنند. بعداز مدت زمـانی فـرمهـا مجـدداً در اختیار آنها قرار داده شد و ضریب همبستگی اسپیرمن برای هر یک از ۲۰ علامت سندرم پیش از قاعدگی محاسبه شد. جهـت تعیین پایایی ترازو ابتدا وزنه شاهد ۲ کیلویی با آن توزین شـد و طبق سفارش کارخانه سازنده پس از هـر ۱۰ بـار تـوزین بـا همان وزنه استاندارد کالیبره شد. جهت اندازه گیری قد از متـر استاندارد غیر قابل ارتجاع استفاده شد که شرایط آب و هوایی مختلف روی آن تأثیر نداشت. همچنین جهـت تعیـین پایـایی روش انجام رفلکسولوژی پا از پایایی هم ارز استفاده شد، به این ترتیب که روش انجام کار مورد تأیید متخصص طب سـوزنی و صاحب نظر در رفلکسولوژی قرار گرفت. قبل از شروع به کار در مورد چگونگی تکمیل فرمها و پرسشنامه ها به نمونه هـا در هـر دو گروه، آموزش لازم داده شد. برای انجام رفلکسولوژی پا در گروه رفلکسولوژی، از انگشـتان شست و نشانه برای کار بر روی پاها استفاده شد. بـرای شـروع ماساژ، پاها با هر دو دست از زانو تا مچ (از بـالا بـه پـایین) بـه صورت قدامی و خلفی (پشت ساق پا) ماساژ داده شـد. شـروع رفلکسولوژی پا در زنان ابتدا از پای چپ میباشد. در ابتدا روی تمام کف پـا ماسـاژ ملایمـی داده شـد و سـپس روی منـاطق مربوطه و مشخص شده با تمرکز خاصی فشار اعمال شـد. ایـن مناطق شامل غده هیپوفیز: درست در مرکز انگشت شست هـر دو پا، شبکه خورشیدی (کلیه): تقریباً به پهنای چهار انگشـت در زیر قاعده انگشتان هر دو پا و در مرکز پا، طحال: در کنـاره خارجی پای چپ، کبد: نقطـه مقابـل طحـال در پـای راسـت، موازی با نقطه کلیه (شبکه خورشیدی)، غده آدرنال: یا همـان شبکه خورشیدی، ناحیه ژنیتال (رحم و تخمدان): در هر دو پا در زیر قوزک پا و در دو طرف (کناره داخلی و خـارجی قـوزک پا)، پستانها: روی پا، از قسمت اتصال مچ پا یعنی خط (چـین) عرضی تا محل اتصال انگشتان پا بود. ایـن منـاطق بـر اسـاس تقسیمبنـدی کـف پـا در قسـمت مرکـز خـط دیـافراگم قـرار گرفتهاند فلکسولوژی پا به مدت ۱۵ دقیقه روی هر پـا (مجموعـا ۳۰ دقیقه) یک بار در روز، به مدت ۱۰ روز قبـل از شـروع سـیکل خونریزی ماهانه انجام و تا زمان پریود ادامـه داشـت و سـپس پژوهشگر تا زمان اتمام سیکل قاعدگی و بعد از آن نمونههـا را تحت نظر داشت. در گروه کنترل نیز ماساژ ملایم و بیتـأثیری به پا داده شد. مطالعه به صورت یک سوکور بود. بعد از سـیکل درمان فرم ثبت وضعیت روزانه علایـم جمـعآوری و میـانگین شدت علایم کلی، جسمی و روانی هرکـدام جداگانـه محاسـبه شد. مجموع شدت علایم، از ۱۰ روز قبل از قاعدگی تا روز اول قاعدگی محاسبه و بر روزهای بروز تقسیم شد. به ایـن ترتیـب میانگین رتبه شدت علایم محاسبه شد. آزمونهـای آمـاری بـر مبنای نمرات حاصل از جمع علایم و تبدیل به درصـد صـورت گرفت. حداقل امتیاز صفر و حداکثر ۸۰ درصد بود. جهت تجزیه و تحلیل اطلاعات نرم افزار آمـاری SPSS 16 بـه کار رفت. آزمون ویلکاکسون برای بررسی تفاوت شدت سـندرم پیش از قاعدگی در داخل گروههـا، قبـل و بعـد از مداخلـه، و آزمون من ویتنی برای بررسی تفاوت شدت علایم بین دو گروه استفاده شد. سن منارک در ۵۵% افراد ۱۲ تـا ۱۳ سـالگی بـود. همـه دانشجویان در رشته های غیر پزشکی و پیراپزشکی بودند و هـیچ سابقه آموزش و اطلاعی در مورد این سندرم نداشتند. ۵۸% افـراد دارای سابقه سـندرم پـیش از قاعـدگی در خـانواده و ۷۵% آنهـا مجرد بودند. عوامل مداخله گر در شدت سندرم پیش از قاعـدگی ماننـد ورزش مـنظم در طـول هفتـه و مصـرف دارو (گیـاهی یـا ویتامین) کنترل شـد و سـایر عوامـل مـؤثر بـر سـندرم پـیش از قاعدگی مانند وضعیت اقتصادی-اجتماعی، مـدت ازدواج، سـابقه بیماریهـای جسـمی و روانـی، قاعـدگیهای مرتـب، فاصـله بـین قاعدگیها، طول مـدت خـونریزی هـر سـیکل، و لکـه بینـی بـین سیکلهای قاعدگی مورد بررسی قـرار گرفـت کـه پـس از انجـام آزمونهای آماری تفاوت معنی داری در دو گروه دیده نشد. رتبه شدت سندرم قبل از قاعدگی قبل از مداخله در دو گروه محاسبه شد و آزمون آماری من ویتنی به لحاظ شـدت علایـم کلی قبل از مداخله بین دو گروه اختلاف آماری معنـی داری را نشان نداد

بحث :

یافته های ایـن پـژوهش نشـان داد کـه رفلکسـولوژی سـبب کاهش شدت علایم کلی و علایم جسمی و روانی سندرم پیش از قاعدگی در مقایسه با گروه کنترل شد. طبق بررسی متـون، تاکنون در ایران مطالع های در زمینه بررسی تأثیر رفلکسولوژی بر سندرم پیش از قاعـدگی انجـام نشـده اسـت و در خـارج از کشور نیز تعداد اندکی مقاله مرتبط با موضوع مورد پژوهش به دست آمد و این مورد امکان مقایسه با نتایج سایر مطالعـات را محدود میکند. Ernst و همکـاران در مطالعـه خـود بـا هـدف بررســی اثــرات ســودمند رفلکســولوژی بیــان کردنــد کــه رفلکسولوژی در درمان علایم سندرم پـیش از قاعـدگی بسـیار کمک کننـده اسـت. در مطالعـه Oleson و همکـاران بـا عنوان تأثیر رفلکسـولوژی کـف پـا، دسـت و پشـت گـوش بـر سندرم پیش از قاعدگی، افـراد بـه مـدت دو مـاه در دو گـروه مداخله و شاهد تحت درمان با رفلکسولوژی قرار گرفتند و بعد از چهار ماه پیگیری، همه افراد گروه درمـان بیـان کردنـد کـه رفلکسولوژی در کاهش شدت علایم سندرم پـیش از قاعـدگی آنها کمک کننده بوده اسـت ( ۲۲). عـلاوه بـر ایـن مطالعـاتی وجود دارند که در آنها اثر رفلکسولوژی بـر کـاهش افسـردگی، استرس، اضطراب، درد، خستگی، اخـتلالات خـواب و افـزایش کیفیت زندگی و بهبود گردش خون نشان داده شـده اسـت. از آنجا که این علایم جزء علایـم سـندرم پـیش از قاعـدگی نیـز میباشند به ذکر چند مـورد از مطالعـات مـذکور مـیپـردازیم . Asltoghiri و همکاران در مطالعه خـود بـا هـدف بررسـی اثـر رفلکسولوژی بر اختلالات خواب زنـان یائسـه نشـان دادنـد کـه رفلکسولوژی در درمان اختلالات خواب مفید اسـت. Jang و همکاران مطالعه ای با هدف بررسی رفلکسولوژی پا بر اسـترس، خستگی و گردش خون ترتیب دادند. نتایج ایـن مطالعـه نشـان داد که رفلکسولوژی پا در کـاهش اسـترس و خسـتگی و بهبـود گردش خون زنان میانسال بسیار کمک کننده اسـت. ایـن یافته ها نشان دهنـده امکـان و احتمـال کـاربرد رفلکسـولوژی در درمان علایم سندرم پیش از قاعدگی میباشـد. نتـایج پـژوهش حاضر نیز مؤیـد نتـایج پـژوهش Ernst و همکـاران و Oleson و همکاران میباشد. همانطور کـه پـژوهش نشـان داد رفلکسولوژی توانست بـه طـور معنـی دار و چشـمگیری تمـامی علایم سندرم پیش از قاعدگی را کاهش دهد. گرچه علت دقیق سندرم پیش از قاعـدگی تـاکنون شـناخته نشـده اسـت، ولـی بیشـتر بـر روی هورمـونهـای جنسـی و نروترنسمیترهای مرکـزی بحـث مـیشـود. اغلـب علایـم ایـن سندرم مشابه شرایطی است که نروترنسمیتر سروتونین کاهش مییابد و به همین دلیـل امـروزه اولـین خـط درمـانی جهـت درمان این سندرم، استفاده از روشهایی با مکانیسم مهارکننـده باز جذب سروتونین مـیباشـد. از اسـاس رفلکسـولوژی و اینکه دقیقاً چه اتفاقی میافتد، اطلاعات کافی در دست نیست. برخی تئـوریهـای مطـرح در مـورد چگـونگی عملکـرد رفلکســولوژی شــامل تئــوری کنتــرل دروازهای درد، تئــوری ایمپالس عصبی، افزایش ترشح اندروفینها و انکفـالینهـا و در نتیجه کنترل درد، بهبود جریـان لنفاتیـک و تقویـت سیسـتم ایمنی، بهبود جریان عصبی و گـردش خـون و دفـع سـموم از بدن در نتیجه بهبود جریـان خـون مـیباشـد.۲۱دانش فعلی نشان مـیدهـد کـه اثربخشـی رفلکسـولوژی ممکن است در وجـود مفـاهیم علمـی نظیـر وازودیلاتاسـیون عروق محیطی جهت برداشت تجمع توکسین موضعی و کاهش حـس درد کـه بـه راههـای مسـیر عصـبی در تئـوری کنتـرل دروازهای درد مربوط مـیشـود، باشـد. تئـوری دروازهای بیـان میکند که ایمپالس درد میتواند در طناب نخـاعی بـه وسـیله سیگنالهای مهارکنندهای که از لمس فیبرهای عصبی می آید، مهار شود. Tiran بیان میکند که طبهای مکمل چـون طـب سوزنی، ماساژ، رفلکسولوژی و آروماتراپی که باعث ریلکسیشن و بـرانگیختن خـواب مـیشـوند، ترشـح انـدروفین را افـزایش مــیدهنــد. رفلکســولوژی دارای اثــرات ضــد التهــابی و ضداسپاســمی مــیباشــد و محــرک گــردش خــون اســت. رفلکسولوژی فشار خون را متعادل میسازد، تنفس را عمیـق و آهسته میکند، کارکرد هورمونها را منظم کـرده، سـموم را از بدن دفع میکند و درد را از طریـق آرامـش عضـلانی تسـکین میدهد. همانطور که مـیدانـیم اسـتاز خـون و عـدم تعـادل هورمونها از اتیولوژیهـای مطـرح سـندرم پـیش از قاعـدگی میباشد. بنـابراین کـاهش علایـم جسـمی نظیـر نفـخ شـکم، سردرد، دردنـاک شـدن پسـتانها و تـپش قلـب بـا اسـتفاده از رفلکســولوژی قابــل توجیــه اســت. رفلکســولوژی اثــرات تحریککننده سیستم عصبی مرکـزی و افزاینـده خلـق دارد و باعث آرامش عمیق میشود و فشـار روانـی و تـنش را کـاهش میدهد، لذا کاهش علایم سندرم پیش از قاعدگی بـهخصـوص علایم روانی قابل توجیه است. مطالعه ما مانند نتایج مطالعه Ernst و همکـاران (۱۰) نشـان داد رفلکسولوژی پـا هـیچ عارضـه جـانبی نـدارد. بـه عبـارتی رفلکسولوژی پا در درمان سندرم پـیش از قاعـدگی بـدون اثـر جانبی خاصی مؤثر است. لذا با توجه به این نقطه قوت پژوهش و نیز کنترل آیندهنگر ثبت علایم به مدت دو مـاه، نتـایج ایـن تحقیق قابل اعتماد میباشد.

نتیجه گیری:

این مطالعه که برای اولین بار در ایران انجام شـد، نشـان داد که رفلکسولوژی پا در کاهش میانگین علایم کلی ناشی سندرم پیش از قاعدگی مؤثر و مفید میباشد و همچنین هیچ عارضـه جانبی قابل ذکری نداشته اسـت. بنـابراین، توصـیه مـیگـردد رفلکسولوژی پا در درمان سندرم پیش از قاعدگی به کار گرفته شود. این روش ساده و راحت بوده، جهت انجام نیاز به نیـروی تخصصی ندارد و میتـوان بـا چنـد جلسـه آموزشـی بـه نحـو مطلوب نحوه اعمال فشار بر نقاط مذکور را آموخت. نکته مهـم در این روش این است که هـیچ گونـه ابـزاری جهـت کـاهش علایم سندرم پیش از قاعـدگی نیـاز نیسـت و تنهـا بـا کمـک انگشتان دست میتوان از شدت علایم روانی و جسمی سندرم پیش از قاعدگی کاست. این روش را میتوان در برنامه آموزش دانشجویان مامایی قرار داد و نیز میتوان تحقیقاتی مبنـی بـر تأثیر آموزش این روش به زنان مبتلا و مددجویان بـر سـندرم پیش از قاعدگی نیز انجام داد.

رفلکسولوژی (درد در قفسه سینه)

رفلکسولوژی (درد در قفسه سینه)

مطالعه انجام شده : کشور انگلستان

موسسه : بیمارستان ملکه الیزابت ، بیرمنگام

نقل قول : Berker.M

آیا درد قفسه سینه تحت تاثیر مداخله رفلکسولوژی درمان می شود ؟ یک مطالعه کوچک

درد پا ،سال ۱۹۹۳ ، جلد ۹ ، صفحه ۹

خلاصه :

۴ مورد بیمار کاتتریزاسیون قلبی درد قفسه سینه از ۱۸ ماه تا ۱۳ سال ، تحت درمان رفلکسولوژی پا قرار گرفتند.میزان درد قفسه سینه بیماران ،قبل و بعد از جلسات مورد ارزیابی قرار گرفت.پس از ۹ ماه درد قفسه سینه ۳ بیمار به طور کامل بهبود یافتند.

نتیجه :

رفلکسولوژی پا در تسکین درد قفسه سینه پس از کاتتریزاسیون قلبی موثر است.

کاتتریزاسیون قلبی : عملی که به پزشکان کمک میکند برخی از بیماری های قلب را تشخیص دهند و گاهی حتی درمان کنند.

منبع : American Academy of Reflexology

بازتاب شناسی(بیماری ماهیچه قلبی)

بازتاب شناسی(بیماری ماهیچه قلبی)

موضوع :قلب ،کاردیوپاتی (بیماری ماهیچه قلب )

مطالعه انجام شده : کشور چین

موسسه :کلینیک اداره برق دالیان

نقل قول : Chen.X

درمان کاردیوپاتی به وسیله رفلکسولوژی پا-سال ۱۹۹۳ –گشور چین

گزارش سمپوزیوم بازتاب شناسی – پکن –انجمن بازتاب شناسی چین ،صفحات ۲۰-۲۱

خلاصه :

بیماران مبتلا به کاردیوپاتی با علائم گرفتگی سینه ،تپش قلب ، نفس نفس زدن ، سیانوز لب ، سرگیجه و اندام سرد ،تحت درمان رفلکسولوژی پا همراه با بهبود گردش خون و تقویت متابولیسم یا سوخت و ساز بدن ،قرار گرفتند.

یک بیمار مبتلا به نارسایی قلبی و فیبریلاسیون دهلیزی پس از اولین جلسه اشتهایش بهبود یافت .پس از هفت جلسه وی قادر به راه رفتن بود.پس از ۶۰-۸۰ جلسه از دوره درمانی بیمار می توانست دوچرخه سواری کند و امور مربوط به خانه اش را انجام دهد.

یکی دیگر از بیماران مبتلا به مشکلات قلبی ناشی از احتباس آب ، ۴۵ جلسه تحت درمان رفلکسولوژی پا قرار گرفت.پس از اتمام جلسات او ادر به راه رفتن و انجام کارهای خانه اش بود.

نتیجه :

رفلکسولوژی پا در تسکین علائم مرتبط کاردیوپاتی موثر نشان داده شد.

کاردیوپاتی (بیماری ماهیچه قلب ): گروه متفاوتی از بیماری عضله قلب است که در اثر آن قلبا نمی تواند جریان خون کافی را برای اعضای بدن فراهم سازد و فرد دچار نارسایی قلبی می شود.

سیانوز لب : از نشانه های بیماری است که در آن رنگ پوست آبی یا کبود می شود و زمانی اتفاق می افتد که اشباع اکسیژن در خون به کمتر از ۸۵ درصد افت کند.سیانوز می تواند مرکزی (ناشی از بیماری های تنفسی ،قلبی ،مغزی و…) یا محیطی باشد.

فیبریلاسیون دهلیزی : یک نوع ضربان قلب نامنظم است.در فیبریلاسیون دهلیزی دو حفره فوقانی قلب یعنی دهلیزهای قلب فاقد ضربان مطلوب باشند.دهلیزها به شکل غیرمنظم و تند منقبض می شوند.

احتباس آب : خون از ۶۲ درصد آب تشکیل شده است .زمانی که آب وارد شده به بافت های بدن بیشتر از آب برگشته به خون باشد ، حالت احتباس آب به وجود می آید.

منبع : American Academy of Reflexology

بازتاب شناسی برای قلب(تپش قلب)

بازتاب شناسی برای قلب(تپش قلب)

موضوع : قلب ،تالیکاردی (تند شدن غیرطبیعی ضربان قلب –تپش تند )

مطالعه انجام شده : کشور چین

موسسه : درمانگاه کارخانه پوشاک Qianjin

نقل قول : Sun.J

درمان سندروم ناشی از تالیکاردی به وسیله رفلکسولوژی پا همراه با چسب مغناطیسی –سال ۱۹۹۴-کشور چین

گزارش سمپوزیوم بازتاب شناسی –پکن – انجمن بازتاب شناسی چین –صفحات ۵۱-۵۲

خلاصه:

یک زن ۳۱ ساله که به مدت ۸ سال دچار تپش قلب ،تنگی نفس و آشفتگی بود ،تحت درمان رفلکسولوژی پا همراه با پد مغناطیسی در نقاط رفلکس قرار گرفت.(به مدت ۷ روز به صورت متناوب برای هر دو پا)

در طول حملات سندروم ناشی از تالیکاردی ضربان قلب بیمار ۱۳۰-۱۵۰ گزارش شده بود .پس از ۸ ماه علائم تالیکاردی و سندروم در بدن بیمار از بین رفت.

نتیجه :

رفلکسولوژی در تسکین سندروم ناشی از تالیکاردی موثر است.

منبع : American Academy of Reflexology

عطر درمانی

عطر درمانی

در واقع این روش درمانی جزو قدیمی‌ترین درمان‌هاست. گفته شده که به‌ طور سنتی مصریان از روغن‌های خوشبو برای ماساژ و درمان بیماری‌های گوناگون استفاده می‌کردند.

در دوران شیوع طاعون بسیاری از افراد جهت جلوگیری از انتشار این بیماری، روغن‌های معطر را می‌سوزاندند، زیرا اعتقاد داشتند که بوی خوش، طاعون را ریشه‌کن می‌کند.

این روش از دو طریق عمل می‌کند:

روش مستقیم: تحریک‌کننده‌های اعصاب بویایی در واقع بوهایی هستند که می‌توانند از طریق دستگاه عصبی سبب تحریک‌شدن و در نتیجه فعال‌شدن غدد درون‌ریز شوند که این عمل باعث می‌شود که پیک‌های شیمیایی- عصبی مانند آدرنالین و ایندورفین و… که نقش زیادی در تنظیم تعادل بدن دارند، ساخته شوند و در نتیجه تعادل در بدن ما ایجاد می‌شود و عدم تعادل‌ها از بین می‌رود.

روش غیر مستقیم: در این روش با استنشاق یک بو، مرکز حافظه بویایی فرد فعال می گردد. در این قسمت هر بو، همراه با حس ما نسبت به آن بو ذخیره می‌شود (اغلب احساسی که اولین بار با استنشاق یک عطر به ما دست داده است). وجود چنین مرکزی در مغز سبب می‌شود که یک بو به نظر ما خوب و دیگری بد باشد.

بعد از فعال شدن این بخش، دستگاه لیمبیک پیک‌های شیمیایی آزاد می‌کند و شما احساسی را پیدا می‌کنید که اولین بار با تماس با این بو پیدا کرده بودید و در نتیجه ما احساس خوب یا بد خواهیم داشت. اگر ما برای درمان از مواد معطری استفاده کنیم که حالتی خوب در بیمار ایجاد کند، می‌تواند سبب درمان شود.

به طور کلی این روش، درمان روانشناسی و درمان فیزیکی را توأماً به همراه دارد و با کمک به بدن و ذهن به درمان بیماران کمک می‌کند.

چگونه از این روش استفاده می‌شود؟

به این روش، بهبود با لذت نیز می‌توان گفت. زمان خاصی برای استفاده از این درمان بیان نشده و عطرهای مورد استفاده را می‌توان به صورت اسپری در محیط زندگی فرد بیمار پخش کرد.

برای مثال چند عطر و موارد استفاده آن را معرفی می‌کنیم:

اسانس رز:

این اسانس یکی از اسانس‌هایی است که به سختی به دست می‌آید، زیرا به طور مثال ۶ تن گلبرگ رز تنها یک کیلوگرم اسانس یا روغن معطر می‌دهد. با الکل یا حلال‌ها، عصاره‌گیری انجام می‌شود. این روش دو مزیت دارد؛ یکی اینکه روش ارزانی است و دیگر اینکه به بوی گلبرگ تازه نزدیک‌تر خواهد بود.

از بوی رز در روان‌ درمانی‌ها استفاده می‌شود، زیرا که حس هارمونی و امنیت در بدن ما ایجاد می‌کند و به ما کمک می‌کند تا به غرورمان مسلط شویم. انرژی دوست‌داشتن در فکر و فعالیت‌هایمان ایجاد می‌کند و در کل به قلب ما انرژی تازه می‌بخشد.

از سقط جنین‌ جلوگیری می‌کند، گرفتگی‌های عضلات و خونریزی‌ها را متوقف می‌کند، مشکلات قاعدگی و یائسگی را حل می‌کند و بهترین حمایت‌کننده روانی در دوران حاملگی است که بسیار بهتر از حمایت‌کننده‌های فیزیکی عمل می‌کند.

اسانس لیمو ترش:

این عطر از پوست لیمو ترش بدست می‌آید و سبب بهبود قدرت تمرکز در افراد و نیرو بخشیدن به فعالیت‌های ذهنی و تحریکات عصبی می‌شود.

عطر لیمو ترش، عطر قابل توصیه برای محیط‌های کار است، زیرا که جو محیط کار را آرام می‌کند و باعث می‌شود که از اشتباهات انسانی پیشگیری شود. همچنین خستگی، تنبلی و استرس را از بین می‌برد و ایجاد ارتباط را در محیط کار آسان‌تر می‌کند.

مانند دیگر اعضای خانواده مرکبات، لیمو ترش در ضدعفونی کردن محیط قدرتمند است و در درمان کم‌خونی، اسهال، فشار خون بالا، کلسترول بالا، رماتیسم، بی‌اشتهایی، سردرد، خارش و آسم مؤثر است.

اسانس وانیل:

این اسانس از دانه‌های گیاهی که در ماداگاسکار و اندونزی رشد می‌کند گرفته می‌شود. خاصیت درمانی برای پوست دارد و به همین دلیل در ساخت وسایل آرایشی از آن استفاده می‌شود.

از نظر روانشناسی داروی ضد افسردگی است، زیرا که با بوییدن عطر آن احساس آرامش در افراد ایجاد می‌شود.

همچنین از نظر فیزیکی نیز فوایدی را به همراه دارد که می‌توان از آنها خاصیت ضد درد بودن را نام برد.

بازتاب شناسی (غیر طبیعی بودن ریتم قلب)

بازتاب شناسی (غیر طبیعی بودن ریتم قلب)

موضوع : قلب ، آریتمی (غیرطبیعی بودن ریتم قلب)

مطالعه انجام شده : کشور چین

موسسه : گروه طب سنتی (TCm) دفتر بیمارستان اکتشاف فیزیکی نفت

نقل قول : Wang.S

درمان یک بیمار آریتمی (پالس عصب سه قلو) به وسیله رفلکسولوژی پا –سال ۱۹۹۳ – کشور چین

گزارش سمپوزیوم بازتاب شناسی –پکن – انجمن بازتاب شناسی چین – صفحات ۱۸-۱۹

خلاصه :

یک مرد ۴۵ ساله مبتلا به آریتمی ، انقباض مکرر بطنی و پالس عصب سه قلو به مدت یک ماه در بیمارستان بستری شد و تحت درمان پزشکی سنتی قرار گرفت که درمان وی بی نتیجه بود.پس از ۵ سال وی دوباره بستری شد و به مدت یک ماه طب سنتی چین بر روی او انجام شد که در این طب نیز درمان بی اثر بود .

در نهایت ، رفلکسولوژی پا برای این بیمار به طور وارونه در نظر گرفته شد .در عرض ۲ ماه علائم بیماری از بین رفت و نوار قلب بیمار نررمال نشان داده شد.

نتیجه :

رفلکسولوژی پا در تسکین آریتمی پالس عصب سه قلو موثر است.

منبع : American Academy of Reflexology

بازتاب شناسی برای سردرد

بازتاب شناسی برای سردرد

موضوع : سردرد

مطالعه انجام شده : کشور دانمارک

موسسه : وزارت اجتماعی داروسازی

نقل قول :Launsd.L , Eriksen.L, Brendstrup.D

رفلکسولوژی یک درمان موثر برای سردرد است.

مجله انجمن رفلکسولوژی دانمارکی FDZ- شماره ۸ – سال ۱۹۹۵

خلاصه :

در مطالعه دولت در دانشکده داروسازی ۲۲۰ مراجع مبتلا به سردرد تحت درمان رفلکسولوژی پا قرار گرفتند.پس از سه ماه ،۱۶ درصد بیماران درمان شدند.۶۵ درصد اظهار داشتند که بازتاب مفید بوده است .۱۸ درصد سردرد خود را بدون تغییر اعلام کردند و مصرف داروی ۱۹ درصد بیماران متوقف شد.

نتیجه :

این مطالعه نشان می دهد که رفلکسولوژی در درمان و با کمک به تسکین سردرد تنشی و میگرن موثر است

منبع : American Academy of Reflexology

تاثیر علم رفلکسولوژی بر بیماری های قلبی

تاثیر علم رفلکسولوژی بر بیماری های قلبی

موضوع : قلب ،بیماری های قلبی

مطالعه انجام شده : کشور چین

موسسه : انجمن رفلکسولوژی

نقل قول : Liu.Y ، Zi.Z

مشاهدات بالینی درمان بیماری عرروق کرونر قلب توسط رفلکسولوژی پا – سال ۱۹۹۸-کشور چین

گزارش سمپوزیوم بازتاب شناسی – پکن – انجمن بازتاب شناسی چین –صفحات ۳۸-۴۱

خلاصه :

۱۲۵ مرد ،زن و مرد ،۳۸-۷۲ سال مبتلا به بیماری عروق کرونر قلب به دو گروه کنترل (دارو درمانی) و گروه آزمایش (درمان بوسیله رفلکسولوژی پا-قبل از جلسات (فرو بردن پا در آب) و پس از جلسات (نوشیدن آب گرم)) تقسم شدند.

گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل رفلکس بهتری نشان داد و پس از ۲ ماه بهبود قابل توجهی در بیماران مشاهده شد.

نتیجه :

رفلکسولوژی پا در تسکین علائم مرتبط با بیماری عروق کرونر قلب موثر نشان داده شد.